काठमाडौं, असार १५। नेपालभर आज २३औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदै छ। “जलवायुमैत्री प्रविधि, धानमा आत्मनिर्भरता र समृद्धि” भन्ने मूल नाराका साथ सरकारले मुख्य कार्यक्रम ललितपुरको खुमलटारस्थित राष्ट्रिय बाली अनुसन्धान केन्द्रमा आयोजना गरेको छ।
धान दिवस हरेक वर्ष असार १५ गते मनाइने गरिन्छ। यो दिन किसानहरू खेतमा धान रोप्ने, हिलो खेल्ने तथा दही–चिउरा खाने परम्पराका कारण सांस्कृतिक रूपमा पनि विशेष महत्व राख्छ। यस अवसरमा देशका विभिन्न जिल्लामा रोपाइँ महोत्सव, कृषि प्रदर्शनी, किसान सम्मान तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएको छ।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रिय धान दिवसको अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै कृषि क्षेत्रको आधुनिकीकरण, बाँझो जमिनको उपयोग र उत्पादन वृद्धि अहिलेको प्रमुख आवश्यकता भएको बताएका छन्। उनले जलवायु परिवर्तनका चुनौतीबीच आधुनिक प्रविधि अपनाएर कृषि उत्पादन बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका अनुसार धान नेपालको प्रमुख खाद्यान्न बाली हो। देशको खाद्य सुरक्षा, किसानको आय वृद्धि तथा ग्रामीण अर्थतन्त्र सुदृढ बनाउन धान उत्पादन बढाउनु आवश्यक रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
यस वर्ष पर्याप्त वर्षा भएसँगै अधिकांश जिल्लामा रोपाइँले गति लिएको छ, यद्यपि केही क्षेत्रमा वर्षा अभावका कारण किसान अझै आकाशे पानीको प्रतीक्षामा छन्।विशेषगरी असार १५ लाई नेपाली समाजमा “दही–चिउरा खाने दिन” का रूपमा पनि मनाइन्छ।
खेतमा रोपाइँ सकिएपछि किसानहरू सामूहिक रूपमा दही–चिउरा खाने, लोकगीत गाउने र हिलो खेल्ने परम्पराले यस दिनलाई कृषि र संस्कृतिको उत्सवका रूपमा स्थापित गरेको छ।
